En hier de bijdrage van Ad Branger aan dit draadje.
Waar ik 'high-end' probeerde te relativeren als een vaststaande, wetenschappelijke waarde geeft hij mij inderdaad gelijk.
Alleen: volgens hem heeft high-end helemaal niets te maken met hoe lang je een vlieger kunt houden...toch anders dan zoals wij de term vaak gebruiken.
Ik citeer (met toestemming van Ad):
Op het gebied van high end en low end zitten er velen in het betreffende topic op het verkeerde spoor. Wat mij betreft hanteert iedereen zijn eigen gedachte over de termen die onze mooie vliegersport kent (we leven gelukkig in een vrij land nietwaar?), maar wat in mijn ogen onjuist is, is dat die eigen betekenis verdedigd wordt alsof het de waarheid is. Dan wil ik nog wel eens de pen pakken…
De termen high end en low zijn al zo oud als de weg naar Kralingen en de betekenis daarvan dus ook. Ik heb er in elk geval al veel vaker over geschreven in het verleden. Ze komen overgewaaid uit de kitesurfwereld en hebben echt alles met het gedrag van de vlieger te maken en dus niets met de vliegeraar.
Wordt er door een fabrikant bij een vlieger gezegd dat het een vlieger is met een uitstekende low end, dan wil dat zeggen dat de vlieger in vergelijking met andere vliegers (met o.a. dezelfde maat en specificaties) bovengemiddeld presteert bij weinig wind. Welke vliegeraar je die vlieger in handen geeft maakt dan niet uit. Zijn low end is volgens de fabrikant gunstig te noemen. Uiteraard mag de vliegeraar er een andere mening over hebben, maar in principe kom (kwam) je die verscheidenheid in meningen op het gebied van low end en high end niet veel tegen. High end en low end zijn dus bepaald geen termen die thuis horen in de exacte wetenschap, maar geven een ontwerpaspect (in de ruimste zin van het woord) weer.
De belangrijkste denkfout die er gemaakt wordt, is dat de high end en low end gezien wordt als een waarde. ‘High end’ lijkt hierbij dan vertaald te kunnen worden met de woorden ‘maximum windkrachtwaarde’. Dat is onjuist. Een fabrikant “geeft een vlieger geen high end van een bepaalde waarde…”. Een vlieger wordt de markt niet opgeschopt met de mededeling dat hij een high end heeft van 28 knopen. Ik ben nog geen fabrikant tegen gekomen die zoiets op die manier zegt. De fabrikant kan een geadviseerde windrange opgeven die bijvoorbeeld stopt bij 28 knoppen, maar dat zegt helemaal niets over het feit of het een vlieger is met een goede high end. Zijn high end eigenschappen zouden wel eens heel beroerd kunnen zijn. Een zelfde vlieger met een windrange die stopt bij 28 knoppen zou wel eens een veel betere high end kunnen hebben (misschien door andere profielen? andere AR? andere canopy curve?). Een fabrikant kan dus een windrange geven plus daarbij een waardeoordeel in de vorm van ‘goed’, ‘uitstekend’ (etc.) over low end of high end. Dat laatste wordt steeds minder gedaan overigens.
Een voorbeeld: kitesurfers die er een hekel aan hebben dat ze bijvoorbeeld in een wegvallende, vlagerige wind steeds hard neer gezet worden, kunnen er voor kiezen een vlieger te gebruiken die bij uitstek geschikt is in een relatief lagere windkracht. Eentje dus met een goede low end. Valt de wind een keer wat terug, dan blijft de vlieger beter op druk, beter op snelheid en hij blijft bijvoorbeeld beter liftkracht genereren dan een vergelijkbare vlieger met een vergelijkbare maat. Je zou kunnen zeggen dat de motor van een vlieger met een uitstekende low end minder snel uitvalt.
Nog een reden dat een term als high end door een fabrikant niet zo maar gebruikt zal worden om er een maximum windkrachtwaarde aan te koppelen is dat de maximale windkrachtwaarde voor op het water duidelijk anders ligt dan op het land. Vandaar ook de vaak wat ruime bereikcijfers in de windrangetabellen. Op het water wordt immers doorgaans groter gevaren dan dat er op het land gereden wordt met buggy en flyboard (vanwege de hogere weerstand op het water). De eigenschap ‘goede high end of low end’ verandert niet. Heeft een vlieger bijvoorbeeld een goede low end dan is dat van toepassing op zowel het land als op het water.
De grap van alles is overigens dat we in het verleden veel meer te maken hadden met deze twee termen dan vandaag de dag. (Kitesurf-) vliegers hadden ruwweg tien jaar geleden nu eenmaal of een goede high end of een goede low end. Meestal waren beide eigenschappen toen nog niet in één vlieger verenigt. De laatste jaren slagen veel fabrikanten er door allerhande technieken in hun vliegers op beide fronten goed te laten presteren. Moderne flyboarders kennen dat probleem dus veel minder dan hun collega’s van destijds. Misschien dat dat de reden is dat de termen wat verwateren in hun betekenis…?
Met andere woorden: mijn stukje klopt qua strekking wel, maar gaat volgens hem uit van een verkeerde definitie van de term 'high end'.
